Buran

با شاتل فضایی روسی آشنا شوید

شوروی بدنبال شاتل فضایی بود و در نهایت هم چیزی ساختند که به‌طرز وحشتناکی شبیه شاتل آمریکایی بود و کارایی بسیار مشابهی نیز داشت. پس چرا بیش از تنها ۳ ساعت پرواز نکرد؟

اولین ماموریت موفق شاتل فضایی ناسا، STS-1 در آوریل ۱۹۸۱ در شوروی، آنهایی که به برنامه فضایی آمریکا حس سوءظن داشتند را وحشت‌زده کرد. اولین شاتل آمریکایی ها موسوم به کلمبیا، همانند شاتل های بعدی توانایی حمل محموله‌ قابل توجه بیش از ۵۵۰۰۰ پوند را به مدارهای مختلف داشت.

شاتل کلمبیا در ماموریت sts-1

برای کمیته نظامی-صنعتی شوروی توانایی حمل این مقدار محموله نگران‌کننده بود. ولادیمیر سمیرنف، در نامه ای به برژنف رهبر شوروی به این موضوع اشاره کرد. سمیرنف در پایان گزارش خود به برژنف نوشت:

آمریکایی ها مشتاقانه در حال کار بر روی یک مدارگردِ بال‌دار هستند. چنین وسیله ای شبیه به هواپیماست و می‌تواند به وسیله یک مانور مداری، مدار خود را طوری تغییر دهد که در زمان مناسب، شاید با محموله ای خطرناک، درست بالای مسکو باشد.

گزارش برژنف را بسیار آشفته کرد و گفت که باید برنامه ریزی کنیم و بودجه اختصاص دهیم.

درآن دوران، برنامه فضایی شوروی چندان خوب پیش نمی‌رفت. برنامه های مدارگرد پیشین شوروی از جمله مدارگرد قابل بازیابی میگ-۱۰۵ در ابتدای خود به‌صورت ناتمام رها شده بودند و هیچگاه ساخته نشدند.

میگ ۱۰۵

با وجود آنکه برنامه فضایی آنها توسط تعدادی از بهترین مغزهای شوروی هدایت می‌شد، برنامه مدارگرد آنها میلیون ها سال نوری عقب تر از آمریکایی ها بود. آنها به یک کمک اضافی و مقداری تقلب و هل دادن نیاز داشتند، پس به متحد قوی و با‌تجربه خود یعنی کمیته نظامی-صنعتی شوروی یا VPKروبردند.

VPK پیش از این در جمع آوری مدارک و اطلاعات مربوط به طرح فرانسوی-انگلیسی هواپیمای معروف کنکورد نقش داشت که به ساخت کپی روسی بی‌نقص آن، توپولف-۱۴۴ منجر شد. VPK توسط آمریکایی ها به عنوان شاهراه اطلاعاتی روس ها شناخته می‌شد.

توپولوف ۱۴۴ و کنکورد (جلو)

گزارش CIA با عنوان پایان دادن به جمع آوری فناوری نظامی غرب:

از میانه دهه ۱۹۷۰ تا ابتدای دهه ۱۹۸۰، مدارک غیر محرمانه و مطالعات ناسا و پیمانکاران آن مهم‌ترین منبع اطلاعاتی شوروی در حوزه هوافضاست. در بین فعالیت های ناسا، توجه آنها متوجه تمام جنبه های شاتل فضایی بود و مدارک بدست آمده شامل طراحی ایرفریم و برنامه های رایانه ای تحلیل طراحی، مواد، رایانه های پرواز و پیشرانش بود. این اطلاعات برای شوروی، در چندین سال زمان لازم برای آزمایش و تحقیقات علمی و همچنین میلیون ها روبل صرفه جویی کرد و آن ها کپی نزدیک خود از شاتل فضایی را توسعه دادند.

همچنین گزارش به هزینه های چندصد هزاردلاری آژانس های اطلاعاتی شوروی مانند KGB برای اطلاعات برنامه فضایی آمریکا اشاره می‌کند.

یکی از مواردی که جمع‌آوری اطلاعات از برنامه فضایی آمریکا را آسانتر کرد،  اختراعی تازه به‌نام اینترنت بود. هزاران سند مرتبط با شاتل فضایی و برنامه فضایی آمریکا در شبکه های اینترنتی بارگذاری شده بود.

مدارگردی که نتیجه تمام این اطلاعات سرقتی بود، بوران (buran) نام داشت و شدیدا شبیه همتای آمریکایی خود بود. دماغه تقریبا مشابه، خطوط بال و الگوی رنگی و چینش دم مشابه.

بوران و شاتل

بوران تنها موفق به انجام یک پرواز کامل در سال ۱۹۸۸شد. در این پرواز مداری بوران دو دور مداری کامل را در مدت سه ساعت و نیم پرواز کرد.

مهندسان شوروی بعدها، زمانی که شاتل های آمریکای با چند تغییر جزئی توانستند به ایستگاه فضایی میر متصل شوند، به توانایی و کاربرد واقعی بوران پی بردند.

اتصال شاتل به ایستگاه فضایی میر در برنامه شاتل-میر

بوران قربانی سقوط دیوار برلین شد. کمبود بودجه به معنای تقلیل یافتن پروژه های مبهم و پرهزینه بود. این شاتل روسی زمانی که به همراه بوسترهایش در نمایشگاه فضایی در بایکونور قزاقستان قرارداده شده‌ بود به یکی از تلفات طوفان نیز بدل شد! در هنگام طوفان، باد و باران شدید به ساختمان موزه فضایی آسیب زد و باعث مرگ چند نفر، ریزش سقف و نابودی تنها شاتل بوران ساخته شده شد. البته هنوز تعدادی موک‌آپ و ایرفریم در موزه های مختلف قرار دارند. روسیه حداقل تا به امروز هیچ مدارگردی ندارد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به بحث ملحق شوید؟
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *